Όπως κάθε χρόνο η ώρα του απολογισμού φτάνει και αυτό συμβαίνει και για το cinema. Συγκέντρωσα τις 10 ταινίες που με εντυπωσίασαν, με συγκίνησαν και κυρίως με ανάγκασαν να τακτοποιήσω τις σκέψεις μου. Γιατί οι καλές ταινίες θέτουν ερωτήματα που πρέπει να απαντήσουμε και μας φέρνουν αντιμέτωπους με καταστάσεις που ίσως να μην μας δοθεί η δυνατότητα να αντικρίσουμε. Αν μπορείς να το κάνεις αυτό και να περάσεις καλά ταυτόχρονα, τότε είσαι φίλος του κινηματογράφου.
Οι ταινίες που επέλεξα ανήκουν στην σεζόν 2015, προβλήθηκαν μεταξύ Μαρτίου του 2015 και Μαρτίου του 2016. Αυτό έγινε ώστε να περιλάβω και τους πιθανούς υποψηφίους για παρόμοιες λίστες στο εξωτερικό, αλλά και για εγχώριες. Είναι μία μέση οδός.
Απ' έξω έμειναν για όχι πολύ τα Mustang, The Revenant, Room, Anomalisa, The Assasin.
10. Slow West
Απ' το πουθενά πέρυσι ξεπήδησε το ντεμπούτου του John Maclean, σκηνοθέτη και σεναριογράφου αυτού του αργού, μικρού σε διάρκεια (84 λεπτά), αλλά και πολύ ποιητικού western. Με πρωταγωνιστές τον Michael Fassbender και τον Kodi Smit-McPhee (το αγόρι απ'το The Road, αν θυμάστε) ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια μας μια ιστορία αναζήτησης, με αναφορές στο αμερικάνικο western του John Ford, καταπληκτική φωτογραφία, λακωνικό σενάριο, συμπλοκές και την αίσθηση του μετέωρου και του αχανούς να πλανώνται καθ'όλη την διάρκεια της. Ένα under the radar gem, για το είδος του όσο και για την περσινή χρονιά συνολικά.
9. 45 Years
Ένα γράμμα από το παρελθόν έρχεται για να ταράξει την γαλήνια και ράθυμη ζωή ενός ηλικιωμένου ζευγαριού. Η Charlotte Rampling και οTom Courtenay (silver Berlin bear 2015 έκαστος) πρωταγωνιστούν στο δράμα αυτό του Andrew Haigh, μεταδίδοντας ανθρωπιά στο κάθε δευτερόλεπτο της ταινίας. Τα στοιχεία της φύσης δίνουν το παρόν, μαρτυρώντας τον ψυχισμό τον ηρώων, με ντελικάτους χειρισμούς (άνεμος που μπαίνει στο σπίτι απ'το πατάρι, εικόνες των περιπάτων της Charlotte με τον σκύλο της). Πολύ ουσία, ήρεμη τρικυμία εσωτερικά και minimal εκφορά συναισθημάτων, μέσω προσεχτικά ισορροπημένων κινήσεων.
8. Carol
H θεότητα Cate Blanchet και η συνεχώς ανερχόμενη Rooney Mara συνδυάζονται υπό την διεύθυνση του μαέστρου Todd Haynes, σε ένα εξαιρετικά φινετσάτο και καλόγουστο λεσβιακό δράμα, που όμως δεν πέφτει στην παγίδα να μιλήσει για τα gay rights, σα να ήταν πινακίδες σε διαδήλωση. αλλά μένει πιστό στον κινηματογραφικό τρόπο, αναδεικνύοντας την τρυφερότητα του ρομάντζου και τον στοχασμό για την αγάπη και την μοναξιά. Η μουσική του Carter Burwell είναι εκπληκτική, αισθησιακή και φινετσάτη κι αυτή, όπως όλα εδώ μέσα. Η μελέτη του έργου του Sirk Douglas είναι εξονυχιστική, αναβιώνοντας με πλήρη επιτυχία αυτό το cinema των 50's. Νικάει στα ίσια Brooklyn και Danish Girl.
7. Creed
To έκτο sequel της πολύχρονης σειράς, βρίσκει τον Rocky Balboa να έχει παρατήσει την πυγμαχία εξ' ολοκλήρου, κάτι που θα διακόψει ο Michael B. Jordan, που ενσαρκώνει στην ταινία τον νόθο γιο του παλαιού αντιπάλου και φίλου του Rocky, του Apollo Creed. Είναι η πρώτη φορά που δεν έχει γράψει το σενάριο ο Sylvester Stallone, αλλά αυτό δεν εμποδίζει την ταινία να κυλήσει σε γνώριμα αυλάκια, χαραγμένα βαθιά στις καρδιές των οπαδών της σειράς. Το side story με την μουσικό είναι δουλεμένο, η κάμερα είναι καλύτερη ίσως από όλα τα επεισόδια της σειράς, ο Sylvester Stallone νοσταλγικός και συγκινητικός όσο ποτέ, ξεστομίζοντας διδάγματα που έμαθε στη διάρκεια της πολυτάραχης ζωής του. Βρίσκεται σε αυτήν την θέση η ταινία γιατί όπως και τα καλύτερα Rocky, οικοδομεί τους χαρακτήρες στιβαρά, ώστε οι προπονήσεις και οι αγώνες εν μέσω δυσκολιών, να αποτελούν κάθαρση για ήρωες και θεατές.
6. Τhe Lobster
O Γιώργος Λάνθιμος και ο Ευθύμης Φιλλίπου ξαναχτυπούν, αυτήν τη φορά με ένα αγγλόγωνο πόνημα, τον γνώριμο τρόπο τους, μόνο που αυτήν την φορά πιο γυαλιστερό. Με εκλεκτό cast των Colin Farell, Rachel Weisz και Αγγελική Παπούλια, η δυστοπική αυτή ιστορία που σκάρωσαν, μιλάει για την αγάπη. Αυτό όμως γίνεται με τρόπο δοκιμιακό, συμβολικό, μεταδίδεται από εκπληκτικές ερμηνευτικές ικανότητες, με χρήση του γνωστού, ιδιαίτερου χιούμορ του Λάνθιμου και στήνεται πάνω σε μία εντελώς αλλόκοτη ιστορία : όποιος δεν έχει ταίρι, καλείται σε ένα ξενοδοχείο, προκειμένου να βρει ένα. Αν δεν καταφέρει να ζευγαρώσει, μεταμορφώνεται σε ένα ζώο της επιλογής του. Οι αντιφρονούντες του κινήματος αυτού μένουν σε ένα δάσος που περιβάλλει το μέρος, κανονικοί αντάρτες. Μπόλικη τροφή για σκέψη σε μία ταινία που ξεχωρίζει με άνεση από το σωρό.
5. Sicario
Το Sicario του Denis Villeneuve είναι μία από τις καλύτερες ταινίες για πέρυσι. Περιέχει όση αγωνία χρειάζεται μία ταινία που δείχνει μια επιχείριση του FBI κατά των μεξικάνικων καρτέλ εμπορίου ναρκωτικών, τις ερμηνείες της Emily Blunt, του Josh Brolin αλλά και του τρομερού Benicio Del Toro, ανάλογα δομημένους χαρακτήρες για να αποτυπωθεί ο μυστηριώδης, σκιώδης τόνος της ταινίας, αλλά και την απίστευτη δουλειά του καλλιτέχνη Roger Deakins στην φωτογραφία. Το τελευταίο είναι που κρύβει όλο το μυστικό του γιατί αυτή η ταινία είναι σπουδαία. Γιατί με την συγκεκριμένη παλέτα χρωμάτων και τόνων, αποκαλύπτεται η ιδέα πίσω από το όλο project, η οποία είναι να μιλήσει, επ'αφορμή αυτών των γεγονότων, για την ανθρώπινη ψυχή. Όλος ο πόνος, όλη η αγωνία, το φως και το σκοτάδι των ηρώων, αλλά και των θεατών, παρουσιάζεται και συγκρούεται στη διάρκεια της ταινίας. Απλώς πρέπει να προσεγγιστεί με τις κατάλληλες διαθέσεις.
4. Youth

Ο Paolo Sorentino με την περσινή ταινία του, στρατολόγησε τους Michael Caine, Harvey Keitel, Rachel Weisz, Paul Dano, αλλά και κάποιους χαρακτήρες έκπληξη (!), και τους χρησιμοποίησε ως βέλη στη φαρέτρα του για να πετύχει τον εξής στόχο : να δημιουργήσει ένα έργο τέχνης, δοκιμιακής και φιλοσοφικής υφής, επηρεασμένο από το Μαγικό Βουνό του Thomas Mann. Σε ένα πολυτελές ησυχαστήριο, σε ένα καταπράσινο βουνό, καλλιτέχνες και celebrities, διαφόρων ηλικιών ψάχνουν χρόνο για περισυλλογή, αναψυχή και δημιουργία. Με τις μεταξύ τους τριβές, ειδικά των Caine και Keitel, προκύπτουν ζητήματα, όπως ο τρόπος που αντιμετωπίζονται οι δυσκολίες της ζωής και η ζωή με την πάροδο του χρόνου, με τον καθένα να επιλέγει ενεργητικό και παθητικό ρόλο. Είναι τελικά η αέναη κίνηση, σωματική ή κυρίως πνευματική, η νιότη της ψυχής?
3. Inside Out
H νέα ταινία της Pixar είναι απρόσμενα καλή. Έπειτα από ένα τέτοιο, σχεδόν σερί, πως γίνεται να φτάσει κανείς σε νέα κορυφή? Η ομάδα αυτή το κατάφερε, με μία ταινία κινουμένων σχεδίων που προσεγγίζει το coming of age, εκ των έσω : προσωποποιώντας τα συναισθήματα και δείχνοντάς μας το πως εξελίσσονται! Ο θυμός, η αηδία, ο φόβος. η λύπη και η χαρά, είναι τα συναισθήματα που κατευθύνουν την δωδεκάχρονη Riley, κυριολεκτικά, αφού βρίσκονται στο κέντρο ελέγχου του εγκεφάλου της και με μοχλούς, κουμπιά και σφαίρες στις οποίες αποθηκεύονται αναμνήσεις, καθορίζουν την κάθε της κίνηση. Η ταινία μπορεί να προσεγγιστεί ως πολύχρωμη περιπέτεια για τους μικρότερους, ή ως μία ευφάνταστη προσέγγιση του πως μοιάζει, 'μοντελοποιημένη' η ανθρώπινη συνείδηση για τους μεγαλύτερους. Το Inside Out προσφέρει γέλιο και κλάμα, χαρά και λύπη. Χαρμολύπη, δηλαδή ανθρωπιά.
2. Μad Max: Fury Road
H τέταρτη ταινία της post-apocalyptic σειράς που ξεκίνησε το 1979, έπιασε τους πάντες εξαπίνης. Κανείς δεν περίμενε τέτοια καταιγιστική δράση, ακόμη και για τα δεδομένα της σειράς, αλλά αυτό που σίγουρα δεν περιμένα ήταν μέσα σε όλον αυτόν τον χαμό από καταδιώξεις και πυροβολισμούς στην έρημο, να υπάρχει σενάριο και καλοδουλεμένοι χαρακτήρες. Ο μάγος George Miller, ξαναπιάνει το ραβδί του, δίνοντας μας μια ταινία με ελάχιστο CGI, εντυπωσιακά stunts, ένα αμάγαλμα διαφόρων μυθολογιών ανά τον πλανήτη, χορταστική δράση, σπουδαίες εικόνες επικής κλίμακας, χαρακτήρες να τους πιεις στο ποτήρι, όπως ο Νux, o Imortan Joe, η Furiosa αλλά και ο Max φυσικά, και τολμηρές νοηματικές προσεγγίσεις, όπως η μητριαρχική κοινωνία. Εκθαμβωτικό θέαμα, breathtaking κυριολεκτικά, που δεν ξεχνάει να υπακούσει στον σινεματικό τρόπο. Με άφθονη άμμο και μηχανοκίνητα οχήματα να τρέχουν σε ιλιγγιώδεις ρυθμούς. 'High-octane, crazy blood, fillin' me up!'
1. Son of Saul

Το ντεμπούτο του Lazlo Nemes, του ούγγρου σκηνοθέτη που από νωρίς στην χρονιά, εντυπωσίασε στις Κάννες, μην καταφέρνοντας να κερδίσει την πρωτιά τελικά, είναι ένα τραχύ διαμάντι. Και λέγοντας τραχύ δεν εννοώ ότι είναι έτσι εσκεμμένα. Πρόκειται για μια, κατά κάποιον τρόπο, προσαρμογή της τραγωδίας της Αντιγόνης του Σοφοκλή, αυτήν τη φορά όμως πρωταγωνιστής είναι ένας εργάτης στο Auschwitz, που του έχει επιβληθεί το θλιβερό καθήκον να καθαρίζει τους θαλάμους και να μαζεύει τα πτώματα. Μέσα σε αυτά βρίσκετε και η σωρός ενός παιδιού, το οποίο πιστεύει πως είναι απόγονός του και αποζητά να το θάψει με τιμές (με τη βοήθεια ενός ραβίνου) . Η τεχνική της ταινίας είναι να έχει στην μέση του κάδρου διαρκώς τον πρωταγωνιστή, τον οποίο ενσαρκώνει ο Geza Rohrig στην πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση, στα 48 του, που παίζει κυρίως με το πολύ εκφραστικό του βλέμμα. Γύρω από αυτόν, όλη η φρίκη των πράξεων που εκτελούνται παρουσιάζεται θολά και οι διάφοροι ήχοι από κραυγές, ψιθύρους, κλάματα και ομιλίες είναι σωστός εφιάλτης (και ευτυχώς, γιατί διαφορετικά θα ήταν ακόμη πιο δυσβάσταχτο θέαμα). Η ταινία το κάνει αυτό σε πλήρη αντιστοιχία με την αρχαία τραγωδία (πάλι σε καιρό πολέμου διεξάγονταν τα γεγονότα). Ο τρόπος που έχει γυριστεί, καθιστά απολύτως σαφές το τι θέλει να δείξει ο σκηνοθέτης, αφού η κάμερα πάντα συγκεντρώνεται στην αλληλουχία συμβάντων που είναι σημαντική κινηματογραφικά. Από αυτόν τον συλλογισμό, εν μέσω αυτής της προσομοίωσης της κόλασης, προσπαθεί να αναδυθεί λίγη ανθρωπιά. Και πόσο σημαντικό είναι στους καιρούς μας, παρά τις κακουχίες να μπορούμε να αγωνιζόμαστε για τα όσα πιστεύουμε και να υπακούμε τον άγραφο νόμο της καρδιάς. Είναι η μόνη ταινία από της 10 που πραγματικά, δεν μπορώ να προτείνω. Είναι αποκλειστικά για όποιον μπορεί να θυσιάσει το να μην περάσει καλά, προκειμένου να δει ΤΑΙΝΙΑ.